مرامنامه خبر تلويزيونی
ساعت ۱:۳۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/٢/٢۱   کلمات کلیدی:

 

 مديران بنگاههای اطلاع رسانی نوشتاری - شنيداری و ديداری بصورت مستمر نسبت به انچه که ممکن است بصورت سهوی يا عمدی موجب زير پا گذاشته شدن اصول حاکم بر رسانه شود - دچار دغدغه ذهنی هستند.

مدير مسوول شايد به سختی بتواند کلمه به کلمه مطالب روزنامه اش را پیش از چاپ بخواند. اين کار در راديو که بصورت شبانه روزی برنامه دارد البته ممکن نيست زيرا بسياری از برنامه ها زنده است.

تجربه نشان می دهد که اين موضوع در مورد شبکه های خبری غير ممکن است زيرا در عادی ترين مواقع دست کم نيمی از برنامه ها زنده است. بروز حوادث و تحولات با ارزش خبری بالا موجب می شود تا اين زمان از دو سوم نيز بگذرد.

تلويزیون فقط وابسته به کلام نيست بلکه فريم به فريم تصاوير نيز ممکن است معيارهای تدوينی برای رسانه را دچار خدشه کند. خط مشی رسانه ها معمولا شامل معيارهای حرفه يی - اخلاقی و حکومتی است.

تدوين خط مشی صريح و روشن و ابلاغ ان به دست اندرکاران شامل دبيران - سردبيران - گويندگان و تهيه کنندگان می تواند تا حدود زيادی از بروز خطاها پيشگيری کند.

سياست های راهبری بدون ابهام و دو پهلو گويی در اختيار همه دست اندرکاران شبکه خبری قرار داده می شود. اين مساله راه را بر توجيه خطا در اينده می بندد.

در مرامنامه العالم گفته شده است که خبر زمانی روی انتن برود که خبرنگار شبکه ان را گزارش کند يا دست کم دو مبنع ان تاييد کنند. خبر صحيح با تاخير بمراتب بهتر از اطلاع رسانی سريع اما بدون دقت است.

اعتماد مخاطب به رسانه - سرمایه اصلی يک نهاد خبری است. اعتماد قطره قطره در گذر زمان به دست می ايد اما به يکباره از دست می رود.

نام کشورها - اقیانوس ها - خليج ها - تنگه ها و همه مناطق جغرافيايی بايستی همانگونه در سازمان ملل يا ساير نهادهای جهانی ثبت شده است- بيان گردد.. نقشه هایی که استفاده می شود نيز در اين چارچوب قابل بررسی است. اين موضوع هم در خط مشی شبکه گنجانده شده است.

شبکه خبری مجاز نيست که نام جعلی بر خليج فارس - قبرس - کشمير - باسک در اروپا -صحرا در افريقا و ... بگذارد. شبکه های عرب زبان فقط برای اسراييل از عبارت رژيم اشغالگر به کار می برند. البته العربيه اين پيمان نانوشته را شکسته است.

جان باختگان فلسطينی در رسانه های عربی به عنوان شهيد لقب می گيرند اما العربيه وابسته به عربستان سعودی نيز در اين مورد انها را کشته می نامد. گفت وگو با مقامهای رژيم صهیونيستی نيز تا مدتی پيش يک تابو بود اما الجزيره و العربيه به ارامی اينک ان زا زير پا گذشته اند.

بهره گيری از تصاویر ارشيوی بعضا ممکن است برای خبر تلويزيونی اجتناب ناپذير باشد اما نبايستی در هيچ مرحله يی کاری کرد که ببننده گمراه شود. حک واژه ارشيو هنگام پخش اين گونه تصاوير يک قاعده است.

رعايت حريم خصوصي افراد - پخش تصاوير مغاير با ارزشهای دينی يا ملی و حفظ هويت منابع خبری هم در زمره موضوعهايی است که در مرامنامه گنجانده می شود. سردبير يا دبير نمی تواند اين اصول اخلاقی را به دلخواه زير پا بگذارد.

بی بی سی طبق مرامنامه اش شمار کشته شدگان در حوادث را صرفا طبق بيانهای رسمی منتشر می کند.اين رقم معمولا کمتر از براوردهای ساير بنگاههای خبری است.بی بی سی به مرامنامه اش که حدود۲۰۰ صفحه است پای بند است.

در اين مرامنامه گفته شده است که در فراورده های خبری بايستی بی طرف بود و از صفت استفاده نکرد. صفتهای تندرو - گروههای تروريستی -بحران -مقابله با جامعه جهانی و ...در زمره عباراتی هستند که البته برای کسانی که با انگليس در يک اردوگاه قرار نگيرند براحتی استفاده می شود.   

  گروههای خشونت طلب که شيوه بهره گيری از رسانه های تصويری را نيک فراگرفته اند هر از گاهی چند نفری را در عراق - افغانستان و ... به گروگان می گيرند و در زير پارچه نوشته يی که نام الله و پيامبر اسلام روی ان نوشته شده است با ذکر ايه يی از قران کريم گوش تا گوش سر يکی را می برند.

تصاويری اين عمليات به شبکه ها ارسال می شود اما شبکه العالم اين تصاوير را طبق مرامنامه مجاز نيست بصورت کامل پخش کند. خدشه دار شدن انديشه های دينی - ترويج خشونت و چندش اور بودن برای مخاطب علت این تصميم می باشد.

هرگز نمی توان بدون رعايت معيارهای حرفه يی و اخلاقی و هنجارهای ملی و بين المللی اقدام به گرداوری - تدوين و پخش خبر بدون مسووليت و ازادی بی قيد و شرط کرد.

شبکه های فرامليتی با انکه می کوشند تا بی طرفی و استقلال رای در انها پررنگ شود ولی هيچ رسانه يی نمی تواند پای بندی به خطوط قرمزی که سهامداران و مالکان برای ان طراحی کرده اند را انکار کند. .

بی بی سی شبکه تلويزيونی است که پای بند به منافع انگلیيس است .منافع انگليس ممکن است در برخی مواقع با منافع دولت حزب حاکم يکی نباشد.مرامنامه رسانه نمی تواند با امد و شد دولت کارگری يا محافظه کار به تناوب تغيير کند .

الجزيره متعلق به امير قطر است که بعضا متهم به حمايت از گروههای ضد امريکايی می شود . اصلی ترين پايگاه نظامی امريکا در منطقه خليج فارس که امير در اختيار پنتاگون قرار داده است با مقر اصلی الجزیره در يک منطقه قرار دارد. 

امير دولت کوچک قطر بهره گيری از قدرت رسانه را در قرن بيست و يکم بخوبی فرا گرفته است موضوعی که سران بسياری از کشورهای بزرگ ان را نمی دانند. رايزنی برای بازگشايی دفتر الجزيره در تهران تازه ترين ماموريت رسانه يی امير بود..

تدوين مرامنامه برای هر بنگاه خبری که بخواهد اطلاع رسانی را با سرعت - دقت و صحت انجام دهد ضرورتی انکار ناپذير است اما حرکت در اين مسير به تجربه و دانش نياز دارد .

نگارش مرامنامه حرکتی پويا است که هر روز ممکن است تغييراتی در بخشهای غير راهبردی ان ايجاد شود و به نگارش حتی واژه ها نيز کشيده می شود . واژه ها جديد بی درنگ بايد بصورت رسمی به همه ياران خبری اطلاع داده شود.

ضرورت تدوين مرامنامه زمانی بيشتر احساس می شود که استفاده از واژه مقاومت برای يک گروه بمب گذار يا اطلاق عمليات تروريستی به يک گروه ملی سبب چالش برای بنگاه خبری شود.ناميدن تايوان به عنوان يک کشور می تواند چين را عصبانی کند و ....

دهها نفر بصور مستقيم و غير مستقيم د ر گرداوری و تدوين خبر نقش دارند . بسياری از انها در فاصله دور از اتاق خبر قرار دارند. بنگاه های خبری بايستی بگونه يی سازماندهی شود تا وحدت رويه در عرضه فراورده های خبری دچار خدشه نشود..