ساده نویسی و وحدت رویه در خبر تلویزیونی
ساعت ٥:٤٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۳/٢٧   کلمات کلیدی:

ساده نویسی در بنگاههای خبری دیداری یک اصل است.این را استادان علوم ارتباطات توصیه می کنند. هرکسی که با مخاطب سر و کار دارد نیز بهتر است به این توصیه پای بند باشد.

استفاده از واژه های ساده - نخستین گام در ساده نویسی است.کوشش شود از واژه های نامانوس چه بیگانه و چه داخلی استفاده نشود.در صورت ضرورت - دست کم واژه ها به زبان ساده برای مخاطب معنا شود.

روز نخستی که واژه اصیل فارسی دهشت افکن به جای تروریست به کار رفت - اولی از دومی نامانوس تر بود. تکرار ان در گذر زمان - اندکی از غربت اولی کاسته است.

نوشتن جملات کوتاه هم برای ساده نویسی ضروری است.در برخی از جوامع که نرخ بی سوادی بالاست شاید ارزش کوتاه نویسی با اهمیت تر نیز باشد.

وجود زبانها و حتی لهجه های گوناگون در یک کشور موجب می شود تا امکان هضم جملات مرکب برای مخاطب که همواره با زبان يا لهجه محلی سخن می گويد اندکی دشوار باشد.

بسیاری از مخاطبان ایرانی در گوشه و کنار کشور بصورت روزمره با زبان یا لهجه محلی گفت وگو می کنند. اين موضوع در همه کشورهای پهناور با شدت و ضعف به چشم می خورد.

بلند نویسی به علت ساختار نگارش زبان و ادبيات فارسی برای فهم مخاطب مشکل تر از زبان عربی و انگلیسی است. در زبان انگلیسی - فعل پس از فاعل می اید .طبعا مفهوم جمله سریعتر در ذهن نقش می بندد.

 فعل در زبان فارسی در پایان جمله می اید. فعل در جمله نقش کلید " اینتر " در رایانه را ایفا می کند. اگر دهها محاسبه را بنویسد تا زمانی که اینتر زده نشود - رایانه شروع به فرايند سازی نمی کند. مغز انسان نیز گفته می شود این چنین عمل می کند.

این جمله را بنگرید: " ایران محتویات بسته پیشنهای 5کشور دارای حق وتو به اضافه المان را حرکتی برای چاره اندیشی اساسی پرونده هسته یی می داند/ نمی داند."

تحلیل این عبارت تا زمانی که فعل ان بیان نشود - میسر نیست. در زبان انگلیسی فعل بلافاصله پس از ایران می اید لذا جمله اگر هم طولانی باشد باز خللی جدی در فهم ایجاد نمی کند.

خبرنگاران و دبیران بکوشند تا جمله های بالای 12کلمه یی ننویسند. بیش از 80 درصد مخاطبان قادر نیستند جمله های طولانی را با یک بار شنیدن به درستی درک کنند.این موضوع شاید برای رسانه های نوشتاری نیز قابل تعمیم باشد.

استفاده از جمله های مرکب بعضا چند فعلی در رسانه های نوستاری ایران رواج دارد. توصیه می شود از عبارتهایی چون " وی با اشاره به ..... گفت که ...." کمتر استفاده شود.

هر چه بتوانید جمله های مرکب را در قالب جمله های کوتاه بشکنید - امکان انتقال پیام به مخاطب را ساده تر کرده اید.

دست اندرکاران رسانه ها با در نظر گرفتن این شرایط بایستی ساده نویسی و کوتاه نویسی را در دستور کار قرار دهند.نکته دیگری که نبایستی فراموش شود - وحدت در شیوه نگارش است.

شیوه نگارش در یک گزارش خبری ممکن است دچار فراز و نشیب باشد. برخی از جملات با انبوه اطلاعات مواجه است. درک این جمله ها برای مخاطب بسیار دشوار است.

جمله های با فقر اطلاعات هم نقطه مقابل این شیوه نگارش است. این جمله ها حوصله مخاطب را سر می برد. هر دو شیوه تاثیر منفی روی مخاطب می گذارد.

ولوم صدا در گزارش خبری تلویزیونی نیز باید به یک اندازه باشد. گاهی صدای خواندن نریشن ارام اما ساندبایت بلند است. عکس این موضوع نیز ممکن است روی دهد. خبرنگار باید تلاش کند تا همسانی لول صدا در گزارش رعایت شود.

روند رخدادها در گزارش نیز باید منطقی باشد. رییس جمهور میهمان از پلکان هواپیما پایین می اید. با رییس جمهور میزبان دست می دهد. مراسم استقبال رسمی انجام می شود. نشست دو جانبه صورت می گیرد. کنفرانس مطبوعاتی برگزار می کنند. میهمان کشور را ترک می کند.

خبرنگار حق ندارد در گزارش پس از گنجاندن تصویر ملاقات رسمی از تصویر پایین امدن رییس جمهور میهمان از پلکان هواپیما ستفاده کند. تقدم و تاخر زمانی رخدادها باید منطقی باشد. مخاطب هرگز نباید دچار سردرگمی شود.

برخی اوقات در گزارش خبری تصاویر با کیفیت های گوناگون دیده می شود. این موضوع در مخاطب - احساس خوبی ایجاد نمی کند. ببینده حق دارد رویداد را با بهترین کیفیت تصویر مشاهده کند.

اگر تصویر مراسم استقبال رسمی رییسان جمهور " وايت بالانس " نبود و تصویر کنفرانس مطبوعاتی هم فلو بود -  مخاطب حق دارد رسانه را نکوهش کند. توصیه می شود تصاویر در سراسر گزارش حرفه یی باشد.