تفاوت خبرنگاری نوشتاری و تلويزيونی
ساعت ۱٢:٥۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٦/٤/٢٦   کلمات کلیدی:

 به نظر می رسد روزنامه نگاری چند رسانه یی را بایستی در بهره گیری توامان متن – صدا و تصویر تلقی کرد. تبلور این شیوه در خبرنگاری تلویزیونی قابل مشاهده است.  

شاید لازم باشد بصورتی گذرا  به ویزگی های خبرنگاری نوشتاری و دیداری پرداخته شود تا امکان برنامه ریزی برای تربیت نیروهای حرفه یی چندرسانه یی فراهم تر شود.

 الف: بی تردید میان نوشتن یک خبر برای چاپ در روزنامه و تدوین یک خبر برای پخش از تلویزیون تفاوت وجود دارد. گستره این تفاوت از تعریف و  ابزار سنجش حجم خبر تا نحوه ارائه و ابزار انتقال خبر پراکنده است.

 " گزارش عینی از یک رویداد واقعی "  تعریفی است که بیشتر کارشناسان ارتباطات بر سر ان در مورد خبر مکتوب هم نظرند. خبرنگاران تلویزیونی اما معتقدند که رویداد را گزارش نمی کنند بلکه رویداد را مقابل چشم مخاطب قرار می دهند تا در باره ان داوری کند.

 گفت وگوهای مطبوعاتی زنده پخش می شود. برخورد دو فروند هواپیما به برجهای دو قلو را مخاطب از قاب تلویزیون بصورت زنده می بتنذ. فرود موشک های حزب ا... در شهر بندری حیفا در سرزمین های اشغالی روی صفحه تلویزیون قابل مشاهده است.

   ب : ابراز اندازه گیری حجم خبر در بنگاههای خبری نوشتاری و دیداری متفاوت است. کلمه برای بیان حجم خبر در رسانه های مکتوب به کار می رود. ثانیه ملاک سنجش در خبر تلویزیونی است. سطر و ستون هم برای نویسندگان در روزنامه ها وازه های اشنایی است. گزارش های بر حسب دقیقه نیز ممکن است برای اندازه گیری زمان در یک بولتن خبری استفاده شود.

ج : فراورده های خبری در رسانه های نوشتاری بیشتر مبتنی بر سبک نگارش و  نحوه چینش اطلاعات است. سبک تاریخی – هرم وارونه – دایره یی و گزارش های توصیفی – تحقیقی و ... در این تقسیم بندی می گنجند.

  فراورده های خبری تلویزیونی اما بصورت مستقیم باتصویر در ارتباط است . خبر با تصویر ثابت که کپشن گفته می شود یا خبر با تصویر متحرک بدون صدا با صدا که " ال وی او " و " امبیانس " نامیده می شود. صدای طبیعی " نچرال ساند" یا مصاحبه های کوتاه " ساندبایت " هم از این مقوله اند.

گزارش میدانی که خبرنگار از محل وقوع رویداد ارسال می کند که پلاتو دارد  "پکیج " و گزارشی که در اتاق خبر تدوین می شود " وی سی" هم بصورت مستقیم با تصویر در ارتباط است. 

  د : تصویر در خبرتلویزیونی از اصالت برخوردار است. بهره گیری از تصویر موجب می شود باورپذیری رویداد برای مخاطب اسانتر باشد. "شنیدن کی بود مانند دیدن " بعضا  می تواند بیانگر فاصله بین متن و تصویرخبری باشد.

 خبرنگار تلویزیونی به این اصل طلایی باور دارد که چنانچه متن و تصویر با هم همخوان نباشد مخاطب اطلاعات تصویری را بر متن ترجیح می دهد. در حقیقت تصویر منبع خبر است.  

  ه: داشتن شم خبری - توان قلمی و دانش حرفه یی شرط لازم و حتی کافی برای خبرنگاران در بنگاههای خبری نوشتاری است اما داشتن این سه ویزگی برای خبرنگاران تلویزیونی کافی نیست. حجم صدا و چهره مناسب برای کار در خبر تلویزیون  هم به شرطهای لازم بایستی افزود.

 و: ابزار لازم برای پیوستن به صف خبرنگاری رسانه های نوشتاری یک قلم و کاغذ است.هم اکنون می توان رایانه قابل حمل " لپ تاپ" و تلفن همراه را نیز به ان اضافه  کرد.

 خبرنگاری تلویزیونی بدون دوربین و نور ممکن نیست. برای سرعت در ارسال هم داشتن " اس ان جی " یا دست کم  اینترنت پرسرعت برای ارسال فایلهای " اف تی پی " ضرورتی غیر قابل انکار است.

  ز :  موفقیت خبرنگاران میدانی رسانه های مکتوب اغلب با توان فردی رابطه مستقیم دارد. خبرنگاری تلویزیونی کاری گروهی است که ناهماهنگی در گرفتن تصویر مناسب - نوشتن متن و ارسال بموقع سبب خدشه دار شدن پوشش رویداد می شود.

ح : ارشیو برای استفاده در سابقه خبر که نقش تکمیل کنندگی و جهت دهندگی خبر را دارد در حوزه روزنامه نگاری مکتوب در شرف بالندگی است. ارشیو  تصویری دیجیتالی که با سرعت قابل دسترس باشد هنوز اندکی با دشواری همراه است.

 ط :خبرنگاری تلویزیونی بر سه محور هنر زیبایی شناسی تصویری – علم ارتباط با مخاطب و فن بهره گیری از تجهیزات انتقال اطلاعات استوار است.

 خبرنگار رسانه های نوشتاری دست کم  اگر به دانش زیبایی شناسی هنری و بهره گیری از تجهیزات فنی نیز اشنایی نداشته باشد خللی چندانی در کارش ایجاد نمی شود.

ی : خبرنگاری تلویزیونی ترکیبی از  دو عنصر تصویر و صدا است که بصورت افقی در کنار یکدیگر قرار دارد. اولویت در این حوزه با تصویر است . صدا نیز علاوه بر استوار بودن بر ویزگیهای فیزیکی بایستی از متنی شیوا برخوردار باشد. خبرنگاری مکتوب بیشتر بر محتوا  متمرکز است و این فقط بخشی از کار در حوزه خبر تلویزیونی است.  

 ک : برجسته سازی در  رسانه های نوشتاری بیشتر با استفاده از بار کلمات - فونت – رنگ و عکس صورت می گیرد. تلویزیون اما از  تصاویر حرفه یی - گوینده خوش لحن - صدای طبیعی -  موسیقی مناسب – نور لازم و  بک و دکور مطلوب هم می تواند برای این منظور بهره برداری کند.   

 هم اکنون صدها نفر برای حوزه خبرنگاری نوشتاری در مراکز اموزش عالی ایران تربیت شده اند اما شمار استادان و دانش اموختگان خبرنگاری تلویزیونی شاید به سختی بیشتر از انگشتان دو دست باشد.

 بنابر این گسترش حوزه فعالیت چند رسانه یی در ایران به نظر می رسد در گرو اموزش نیروی انسانی مجرب باشد که بخشی از این اموزش در ارتباط تنگاتنگ با تصویر است.