مناظره تلویزیونی

 مناظره در زمره برنامه های تلویزیونی گفت وگو  محور می گنجد. نوع سیاسی ان خواهان بیشتری دارد.

 افکار عمومی از نشت اطلاعاتی این نوع گفت وگو ها حظ می برند. نخبگان هم فرصت می کنند داوری دقیق تری از گفتمان بدون رتوش حاکم بر شخصیت های تصمیم ساز یا تصمیم گیر سیاسی را عرضه کنند.  تدارک برنامه مناظره یی البته سهل و ممتنع است. سهل از ان رو که نه فقط برنامه با هزینه اندک اقتصادی تولید می شود بلکه بییننده زیادی هم  دارد.نداشتن چارچوب هم البته اجرا را به غایت دشوار و بعضا توام با پیامد سنگین معنوی می کند. جنبه های فنی – اخلاقی و حرفه یی مناظره مانند هر کار رسانه یی دیگر به هوشمندی نیاز دارد. برخورداری از دانش ارتباط با مخاطب – شناخت کارکرد تجهیزاتانتقال پیام و هنر زیبایی شناسی تلویزیونی سه محور اصلی این حوزه اند.   تجزیه و تحلیل نحوه اجرای پیشکسوتان مناظره رمز موفقیت در این حوزه است. تماشای عمل جراحی قلب باز از پشت شیشیه نبایستی این وسوسه را پدید اوررد که هر کسی با به دست گرفتن تیغ جراحی می تواند سینه بیماری را بشکافد.عاقلان این شیوه را نمی پسندند.  اجرای مناظره در ایران اسلامی که ازیک ماه پیش از انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری صورت گرفت نشان داد که تجربه بومی در این حوزه اندک است. جراحی بدون ضابطه موضوعات حاد سیاسی و اجتماعی در برابر دیدگان دست کم چهل میلیون مخاطب صورت گرفت که برنامه توان مدیریت بخیه کردن ان را نداشت.   مخاطب حق دارد در مورد هر برنامه یی بنا به ذائقه اش داوری کند. بینندگان و حتی انهایی که برنامه را به هر دلیلی نتوانسته یا نخواسته اند تماشا کنند براحتی ان را  نقد می کنند. این تفاوت کار در رسانه با سایر حوزه ها ست.   برنامه های گفت وگو محور در شبکه های تلویزیونی از جایگاه کانونی برخوردار است. برخی از این برنامه ها شهرت جهانی دارد.برنامه اپرا با اجرای مردم پسند خانم " اپرا وینفری "‌مجری رنگین پوست از ان جمله است. برخی از شبکه های تلویزیونی کنداکتورشان را با این برنامه تنظیم می کنند. برنامه لری کینگ "‌سی ان ان "‌- هارد تاک "‌بی بی سی "‌ - الاتجاءالمعاکس  الجزیره و ... در زمزه برنامه های گفت وگو محور جهانی است.نقطه مشترک این برنامه ها داشتن هویت ویژه است.   شهرت میهمان یا چالشی بودن از نگاه بسیاری رمز موفقیت برنامه های گفت وگو یی است. بررسی برنامه های گفت وگو محور پراوازه جهانی لزوما این دیدگاه را تایید نمی کند.  برنامه تلویزیونی یک کار گروهی است که موفقیت ان در گرو درست عمل کردن همه عوامل است. هویت هر برنامه ناشی از برایند اجزا است. درصد تاثیر هر یک از عوامل در موفقیت یک برنامه البته براحتی قابل محاسبه نیست.  مجری یکی از عواملی است که در هویت بخشی برنامه های گفت وگو محور موثر است. رابطه مجری و رسانه دو سویه است. رسانه در اغاز به مجری اعتبار می بخشد و مجری نیز پس از مدتی برای رسانه اعتبار می افریند.   موضوع گفت وگو – تسلط مجری - نحوه پرداخت – جامعه مخاطب – کارگردانی - دکور و ... هم در هویت بخشی برنامه های گفت وگو محور نقش دارد.  میهمانان معمولا می کوشند از مسیر شرکت در برنامه های مناظره زمینه تاثیر گذاری ولو موقت روی افکار عمومی را فراهم کنند. این ویژگی نظام مردم سالاری است که قدرتمندترین افراد هم برای حفظ یا کسب قدرت بیشتر می کوشند تا در قاب اقبال مردم جای گیرند.  وعده و وعید اشکار و پنهان در مقابل مردم که در عملی بودن ان هم تردید وجود دارد به یکباره رونق می گیرد. صحت و سقم  بسیاری از سخنان نیز محل مناقشه است.تلاش برای دستکاری مثبت یا منفی افکار عمومی دغدغه اصلی می شود. نبود اطلاعات کافی و کمبود شفافیت از عوامل موثر در رونق فضای خاکستری است. رمز شکستن دور تسلسل اتهام زنی و فرافکنی در گردش ازاد اطلاعات است. مناظره بهترین و در عین حال حرفه یی ترین شیوه رسانه یی است که داوری برای افکار عمومی را اسان تر می کند. قدرت استدلال – سرعت انتقال مفاهیم – ادب در کلام – منطق در گفتار – استانه تحمل - دیدگاه مخالف  – برنامه محوری و اگاه بودن از چالش ها و  مقدورات هر یک از نامزدها را تا حدودی می توان در خلال برنامه های مناظره یی ارزیابی کرد. حافظه پویا – توان مدیریت – مدیریت زمان – تسلط بر رفتار – نوع پوشش و سلامت جسمی از دیگر مواردی است که برای مخاطب متوسط هم محک زدن ان در خلال مناطره چندان دشوار نیست.  مناظره ها معمولا در استودیویی که دهها نفر دیگر هم حضور دارند یا بدون مشارکت سایر افراد برگزار می شود. برخی مناظرها میان نامزدان ریاست جمهوری امریکا با شرکت ٢٠٠نفر انجام می شد.    مناظره بصورت زنده برگزار می شود تا امکان تدوین و باز آرایی ان وجود نداشته باشد. مدت مناظره بصورت معمولی 60تا 90دقیقه است. مدت زمان پاسخ هر سوال برای هر یک از افراد مناظره کننده بین 2تا 5 دقیقه در نظر گرفته می شود. زمان بایستی به تساوی میان دو نفر تقسیم شود.   مناظره کنندگان بویژه در نوع امریکایی ان هنگام سخن گفتن از جای خود بلند می شوند و خطاب به شرکت کنندگان حرف می زنند.داوطلب شروع کننده را می توان بر اساس ترتیب الفبایی حرف نخستین نام خانوادگی برگزید.  نحوه شروع مناظره پس از گفتن پلاتوی نخستین از سوی مجری – دو نامزد از دو سو وارد استودیو می شوند تا پس از دست دادن به یکدیگر روی صندلی بسیار ساده یی که برایشان در نظر گرفته شده است بنشینند. مناظره هم با دست دادن به یکدیگر پایان می پذیرد.  حرکت مک کین در پشت سر اوباما در پایان مناظره که شامل بیرون اوردن زبانش به قصد تمسخر باراک بود در ریزش رای مردم نسبت به حزب جمهوریخواه موثر بود.  هر طرف مناظره می تواند دست کم 5تن از همفکرانش را به استودیو بیاورد. این افراد مطلقا در بحث ها شرکت نمی کنند اما مخاطب می تواند با دیدن تیم هر نامزد نسبت به توان داوطلب مورد نظر برای اداره کشور داوری بهتری داشته باشد.  در برخی از مناظره ها مجری نقش وقت نگه دار را ایفا می کند و شرکت کنندگانی که نماینده قشرهای گوناگون هستند از نامزدها سوال می کنند. پرسش ها در این گونه مناظره ها از پیش مشخص است و فرد از روی نوشته قرائت می کند.  نماهای تصویری که ازهر یک از دو سوی مناظره روی انتن می رود با اغماض بسیار اندک برابر است. نورپردازی و حرکت دوربین ها نیزحساب شده است .  سفسطه و مغلطه از بدو ایجاد گفت و گوهای دو سویه - شگردی برای پیروزی در مناظره بوده است. دهها شگرد دیگر نیز در گذر زمان بر دانش بشری در این حوزه افزوده شده است.   به می رسد گام نخست در اجرای برنامه های مناظره یی گسترش فرهنگ مناظره است. رسانه های نوشتاری - شنیداری و دیداری شاید بهتر باشد که برای فرهنگ سازی مناظره پیشگام شوند.  تصور کنید بازی فوتبالی که حدود زمین ان مشخص نباشد - مقررات مربوط به اوت - هند و کرنر ان تعریف نشده باشد و مدت زمان بازی و شمار بازیگران هم معین نشده باشد را چگونه بایستی داوری کرد.     مناظره یک کشمکش فکری دو سویه است اما وقتی مقررات حاکم بر ان روشن نباشد داوری ان عادلانه نخواهد بود.فرهنگ مناظره را بایستی به مناظره گذاشت تا خط و مرز ها – چارچوب - موضوعات قابل بحث – نحوه پاسخگویی و در یک کلمه اداب مناظره روشن شود.

/ 0 نظر / 17 بازدید